Wydawnictwa książkowe

Środowisko pośmiertne człowieka

Środowisko pośmiertne człowieka

red. Wojciech Dzieduszycki i Jacek Wrzesiński

Funeralia Lednickie — spotkanie 9

Stowarzyszenie Naukowe Archeolgów Polskich - Oddział w Poznaniu

Poznań 2007

Wojciech Dzieduszycki i Jacek Wrzesiński, Wprowadzenie

Część 1: Środowisko pośmiertne — między sacrum a profanum

• Anna Zalewska, Dyskurs pośmiertny — śmierć dyskursywna (?)
• Jacek Kowalewski, Wczesnośredniowieczne cmentarzyska zachodniosłowiańskie w perspekty­wie antropologii historycznej (rzecz — mit — przestrzeń)
• Krzysztof Borysławski, W jakim stopniu zmarli pochowani na cmentarzysku reprezentuja popu­lację użytkującą cmentarz?
• Aleksander Limisiewicz, Etapy chowania zmarłych przez pogańskich Słowian
• Joanna Wawrzeniuk, Słowiańskie „mosty” w zaświaty
• Piotr N, Kotwicz, Woda w słowiańskich wyobrażeniach o zaświa­tach — mit a rzeczywistość
• Michał Dzik, Znaleziska monet na cmentarzysku — próba interpretacji zjawiska, na przykła­dzie znalezisk późnośredniowiecznych i nowożytnych oraz źrodeł etnograficznych z obszaru Polski
• Łukasz Miechowicz, Zjawisko „obola zmarłych” na przykładzie źródeł etnograficznych z obsza­ru Polski
• Magdalena Felis, Pochówki (?) czaszek
• Laszek Gardeła, Völva — czyli kobieta dzierżąca różdżkę

Część 2: Środowisko pośmiertne typowe i nietypowe

• Andrzej P. Kowalski, Królestwo Tanatosa. Z genealogii wyobrażeń związanych z miejscami chowania zmarłych
• Jarosław Lewczuk, Uchwytne i nieuchwytne. Typowe i nietypowe. Szczególne formy obrządku pogrzebowego
• Wiesław Więckowski, Pierwsze próby kreacji środowiska pośmiertnego człowieka — kwestia pochówków neandertalskich
• Dariusz Andrzej Sikorski, Losy pośmiertne ziemskich szczątków Karola Wielkiego
• Jarosław Dudek, Tryumf i asceza: Ideowa wymowa miejsca grobu Bazylego II (976–1025)
• Barosław Kwiatkowska, Święta Jadwiga Śląska i Błogosławiony Czesław — relikwiarz jako szczególne miejsce złożenia szczątków ludzkich
• Alicja Drozd i Andrzej Jankowski, Wczesnośredniowieczny grób komorowy z Pnia
• Małgorzata Winiarska-Kabacińska, Przywodca neolityczny z Zielonej. Badania traseologiczne
• Jerzy Kozak, Krypta grobowa jako źródło informacji antropologicznej. Kilka refleksji metodycz­nych
• Łukasz Skoczylas, Pomnik, nagrobek i dwa rodzaje niesmiertelności

Część 3: Organizacja krajobrazu pośmiertnego

• Adriana Ciesielska, Memento mori: żyjący wobec śmierci i zmarłych na przestrzeni dziejów
• Judyta J. Gładykowska-Rzeczycka, Wpływ środowiska pośmiertnego na zakres i wartość informacji biologicznych
• Dariusz Nowakowski, Stan zachowania szczątków kopalnych
• Jacek Woźny, Cmentarzyska jako miejsca kultu w sakralnym krajobrazie
• Zuzanna Wygnańska, Kult przodków na Tell Arbid w okresie środkowego brązu
• Ryszard Paczuski, Problem tymczasowych pochówków poprzedzających ciałopalenie
• Jacek Górski i Paweł Jarosz, Tradycje kurhanowe w kulturze ceramiki sznurowej i kulturze trzcinieckiej w Małopolsce
• Katarzyna Ślusarska, Kurhan w tradycji grzebalnej społeczności północnego nadczarnomorza we wczesnym okresie epoki brązu
• Artur Błażejewski, Przestrzeń „Tu” i „Tam”. Uwagi na temat struktury cmentarzysk kultury przeworskiej
• Renata Legutko-Madyda, Judyta Rodzińska-Nowak i Joanna Zagórska-Telaga, Organizacja przestrzenna cmentarzyska kultury przeworskiej w Opatowie, stan. 1, woj. śląskie
• Alicja Drozd, Postrzeganie przestrzeni grzebalnej we wczesnym średniowieczu w świetle badań cmentarzysk szkieletowych
• Łukasz Maurycy Stanaszek, Znaczenie cech morfofunkcjonalnych osobnika dla sposobu jego pocjhówku na przykładzie tzw. pochówków antywampirycznych
• Michał Kupczyk, Mongolskie pochówki (pogrzeby) na otwartym powietrzu. Uwagi biologa — uczestnika wyprawy do Mongolii
• Henryk W. Witas i inni, Cmentarzysko źródłem DNA. Możliwości oceny predyspozycji do chorób dziedzicznych i infekcyjnych
• Maciej Pawlikowski i inni, Mineralogiczne zmiany w strukturze kości na przykładzie badań wczesnośredniowiecznego cmentarzyska w Dobrzyniu

Część 4: Wieloznaczność środowiska pośmiertnego

• Arnold Gawron, Pośmiertność w „ponowoczesnym” świecie
• Ewa Bugaj, Rzymskie cmentarzyska i pomniki nagrobne jako sztuka upamiętniania
• Jadwiga Czerwińska, Środowisko pośmiertne człowieka w metaforze myśli antycznej
• Alicja Drozd i Andrzej Jankowski, Cmentarzysko w Pniu jako przykład długoletniej tradycji miejsca grzebalnego
• Łukasz Miechowicz, Kopce, żale i mogiłki. Średniowieczne i pradziejowe cmentarzyska w świadomości ludowej w świetle źródeł archeologicznych i etnograficznych z obszaru Polski
• Tomasz Kurasiński, Przyczyna śmierci czy wyposażenie grobowe? Z badań nad obecnością grotów strzał w pochówkach z wczesnego średniowiecza
• Filip Velímský, Jiří Hošek i Petra Stránská, „Quod me nutrit me desrruit.” Malin — výzkum hro­bu dvou mladých bojovníků
• Zofia Łubocka i Magdalena Wojcieszak, Zbiorowe pochówki z cmentarzyska przy kościele p.w. Bożego Ciała we Wrocławiu
• Anna Drążkowska, „...Świat już pożegnali, nie za umarłych, ale za śpiących trzeba (ich) mieć”. Poduszki jako element wyposażenia grobowego
• Krzysztof Ratajczak, Czy w Zakonie Krzyżackim funkcjonował ceremoniał pogrzebowy?
• Adam Górski, Ewolucja przedstawienia życia i śmierci w inskrypcjach płyt nagrobnych cmen­tarza ewangelickiego we Wschowie (1609–1815)
• Hanna Kurowska, Pożegnanie zmarłych — Gubińskie mowy, kazania i poezja z końca XVII wie­ku