Sprawy organizacyjne
List otwarty Prezesa SNAP
Szanowne Koleżanki i Szanowni Koledzy,
Członkowie Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich
Mam zaszczyt i przyjemność powiadomić Państwa, że w dniu 22 czerwca 2007 r. delegaci na Walny Zjazd naszego Stowarzyszenia postanowili powierzyć mi odpowiedzialną funkcję Prezesa Zarządu Głównego. Równocześnie Zjazd powołał nowy skład Zarządu Głównego i innych ciał statutowych Stowarzyszenia. Wiceprezesami Stowarzyszenia zostali: Alina Jaszewska z Oddziału Lubuskiego i Jacek Wrzesiński z Oddziału Poznańskiego, Sekretarzem Generalnym — dr Wojciech Brzeziński z Oddziału Warszawskiego, zaś Skarbnikiem — Hanna Pilcicka-Ciura z Oddziału Warszawskiego.
Obejmując zaszczytną funkcję Prezesa SNAP chciałbym podzielić się z Państwem garścią uwag na temat proponowanych przeze mnie kierunków działań Stowarzyszenia. Jestem przekonany, że w dobie deregulacji państwa i jego instytucji właśnie profesjonalne stowarzyszenie archeologów ma do spełnienia niezwykle ważne zadania, i to zarówno w odniesieniu do wewnętrznych spraw naszego środowiska zawodowego, jak i w odniesieniu do relacji pomiędzy archeologami a społeczeństwem.
Jednym z najważniejszych zadań SNAP jest w moim przekonaniu integracja środowiska archeologów wokół uzgodnionych programów działania, kodeksu etyki i zasad dobrej praktyki postępowania.
Drugim wyzwaniem, jakie stoi przed środowiskiem archeologicznym w Polsce, jest globalizacja, czy — przynajmniej — europeizacja, wyrażająca się w zaniku barier i granic politycznych pomiędzy poszczególnymi krajami, czytelna coraz bardziej np. w swobodzie przepływu osób w obrębie Unii Europejskiej. To zjawisko wymaga od nas przygotowania się zarówno do działalności polskich archeologów zagranicą, jak i do zaakceptowania działalności archeologów z innych krajów europejskich w Polsce. Musimy zatem określić standardy profesjonalne naszej dyscypliny, zharmonizowane ze standardami europejskimi, w zakresie metodyki badań i konserwacji dziedzictwa archeologicznego.
W odniesieniu do relacji pomiędzy archeologami a społeczeństwem za najważniejsze zadanie uważam natomiast budowę — a właściwie odbudowę — zaufania społecznego do przedstawicieli naszego zawodu i wysokiego prestiżu naszej dyscypliny, a także budowę „świadomości archeologicznej” poprzez społeczny marketing na rzecz ochrony dziedzictwa archeologicznego.
Osiągnięcie tych celów z pewnością nie jest łatwe i proste, ale jestem przekonany, że wspólnymi siłami jesteśmy w stanie tego dokonać.
Za najważniejsze zadanie w chwili bieżącej uważam stworzenie mechanizmów integrujących członków naszego Stowarzyszenia. Respektując zatem i zachowując dotychczasową samodzielność działalności poszczególnych oddziałów Stowarzyszenia, proponuję zwiększenie intensywności kontaktów między nimi, np. poprzez powołanie ogólnopolskich grup roboczych w celu rozwiązania najbardziej palących problemów, takich jak np.:
* Grupa robocza do spraw kodeksu etyki zawodowej i kodeksu dobrej praktyki w archeologicznych badaniach kontraktowych
* Grupa robocza do spraw tzw. detektorystów i ewentualnej zmiany prawa dotyczącego własności znalezisk archeologicznych
* Grupa robocza do spraw standardów dokumentacji badań i inwentaryzacji zbiorów oraz opracowań wyników badań
* Grupa robocza do spraw praw autorskich w odniesieniu do badań archeologicznych i ich dokumentacji
* Grupa robocza do spraw problemu magazynowania masowych znalezisk archeologicznych i opracowania wyników dawnych badań
Te właśnie problemy wskazane zostały przez delegatów na Walny Zjazd w Poznaniu jako najważniejsze w aktualnej chwili dla naszego środowiska. Wypracowanie wspólnego stanowiska w tych kwestiach pozwoli nam na podjęcie uzgodnionych działań w obliczu pojawiających się zagrożeń dla dziedzictwa archeologicznego i dla reprezentowanej przez nas dziedziny nauki.
Chciałbym także, aby — zgodnie z życzeniem wyrażonym podczas Walnego Zjazdu — członkowie Zarządu Głównego spotkali się w najbliższym czasie z poszczególnymi oddziałami regionalnymi naszego Stowarzyszenia, zapoznając się z sytuacją archeologów i specyficznymi problemami. Chciałbym rozszerzyć przepływ informacji pomiędzy nami za pomocą sieci Internetu, uruchamiając m. in. dostępne dla członków Stowarzyszenia pismo internetowe (z pewną liczbą egzemplarzy drukowanych, na użytek osób nie mających dostępu do Internetu), ukazujące się kwartalnie, nawiązujące do dobrej tradycji „Zapisków Archeologicznych”, wydawanych niegdyś przez SNAP. Stowarzyszenie mogłoby również w moim przekonaniu zintensyfikować działania wspomagające funkcjonowanie naszego środowiska w duchu życzliwej współpracy, poprzez np. prowadzenie serwisu informującego o możliwościach uzyskiwania grantów i dotacji, wolnych miejscach pracy w Polsce i zagranicą, konkursach na stanowiska czy poszukiwanych pracownikach na wykopaliska. Mam również nadzieję, że w ciągu bieżącej kadencji Zarządu Głównego uda się zorganizować Kongres Archeologów Polskich jako platformę wymiany informacji naukowej i konstruktywnego dialogu na temat problemów naszego środowiska.
Równocześnie, Zarząd Główny naszego Stowarzyszenia podejmie działania na rzecz uzyskania przez SNAP statusu organizacji eksperckiej, której opinia liczyć się powinna przy podejmowaniu przez instytucje państwowe działań edukacyjnych, legislacyjnych, administracyjnych czy karnych. Podjęte zostaną także działania w celu zacieśnienia współpracy z wszelkimi krajowymi i zagranicznymi reprezentacjami środowisk naukowych i konserwatorskich zajmujących się archeologią, w tym zwłaszcza z Komitetem Nauk Pra- i Protohistorycznych PAN, Europejskim Stowarzyszeniem Archeologów czy z Międzynarodową Radą na rzecz Ochrony Zabytków i Miejsc Zabytkowych (ICOMOS).
W imieniu Prezydium Zarządu Głównego SNAP chciałbym zadeklarować otwartość na wszelkie sugestie i idee, prosząc o pozostawanie z nami w stałym kontakcie, bądź to za pośrednictwem władz poszczególnych Oddziałów, bądź też bezpośrednio. Kontaktom tym służyć ma załączona lista adresowa członków Prezydium Zarządu Głównego. Będę wdzięczny za wszelkie uwagi dotyczące nakreślonego powyżej programu działań, jak również za zgłoszenia osób, które chciałyby podjąć pracę w proponowanych grupach roboczych, redagować serwis internetowy Stowarzyszenia, czy w jakikolwiek inny sposób działać na rzecz SNAP na płaszczyźnie ogólnopolskiej.
Dziękując za okazane mi zaufanie
Z wyrazami szacunku i serdecznymi pozdrowieniami
Zbigniew Kobyliński
Prezes Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich